Atopowe zapalenie skóry – zwane krócej AZS – jest przewlekłą, nawracającą chorobą zapalną skóry o podłożu immunologicznym. Osoby mające zdiagnozowane atopic dermatitis borykają się z uciążliwą suchością skóry, podrażnieniem oraz świądem, a także skłonnością do nadkażeń bakteryjnych (np. z powodu pęknięć czy zadrapań). AZS należy do chorób wrodzonych i bardzo często zaczyna się objawiać już we wczesnym dzieciństwie, choć w nielicznych przypadkach może dać o sobie znać dopiero w dorosłym życiu pacjenta.
Co powoduje objawy AZS?
Nie istnieje jedno wyraźne źródło odpowiedzialne za AZS – choroba wynika z wielu czynników genetycznych, immunologicznych oraz środowiskowych. Wśród nich wymienia się m.in. osłabienie bariery naskórkowej, mutacje w genie odpowiedzialnym za produkcję filagryny (białka budującego naskórek), nadreaktywność układu odpornościowego, a także wpływ alergenów, stresu i zanieczyszczenia środowiska. W efekcie skóra traci zdolność do utrzymania odpowiedniego nawilżenia i staje się bardziej podatna na podrażnienia oraz stany zapalne.
Hipotezy dotyczące przyczyn AZS
Pomimo licznych badań naukowych, przyczyna atopowego zapalenia skóry nie została jednoznacznie określona. Istnieje wiele hipotez tłumaczących rozwój i zaostrzenia choroby. Wśród nich coraz częściej pojawia się teza, że zdrowie jelit ma znaczący wpływ na zdrowie skóry. Związek ten określany jest mianem osi „jelito-skóra” i wskazuje, że mikrobiota jelitowa może odgrywać istotną rolę w kształtowaniu odporności, a także w powstawaniu i przebiegu AZS.
Czy związek jelit ze skórą został potwierdzony naukowo?
Zależność pomiędzy stanem mikrobioty jelitowej a przebiegiem AZS nie została jeszcze całkowicie i jednoznacznie potwierdzona. Jednak coraz więcej badań wskazuje, że istnieje wyraźny związek między zaburzeniami mikroflory jelitowej a nasileniem objawów choroby. U osób cierpiących na AZS częściej obserwuje się tzw. dysbiozę, czyli zaburzenie równowagi pomiędzy korzystnymi a patogennymi bakteriami jelitowymi. Niektóre eksperymenty kliniczne sugerują, że stosowanie określonych szczepów probiotycznych może zmniejszać intensywność objawów choroby, poprawiać kondycję skóry oraz łagodzić stany zapalne. Niemniej jednak wyniki badań są zróżnicowane, dlatego nie można jeszcze uznać probiotyków za oficjalny, samodzielny sposób leczenia AZS. Obecnie traktuje się je raczej jako uzupełnienie terapii dermatologicznej.
Jak mikrobiota jelitowa wpływa na skórę?
Zarówno skóra, jak i jelita pełnią funkcję bariery ochronnej organizmu – mają własny system odpornościowy, reagują na bodźce środowiskowe lub hormonalne. Zaburzenia mikrobioty jelitowej mogą prowadzić do zwiększonej przepuszczalności ścian jelita, a w konsekwencji do przenikania substancji prozapalnych do krwiobiegu. Taki mechanizm sprzyja rozwojowi ogólnoustrojowego stanu zapalnego, który może przybrać również postać zaostrzenia AZS.
Jakie probiotyki mogą wspierać leczenie AZS
Liczne badania sugerują, że korzystne działanie mogą wykazywać szczepy bakterii z rodzaju Lactobacillus oraz Bifidobacterium. W suplementacji warto wybierać produkty zawierające dobrze przebadane szczepy o określonym działaniu. W naszym sklepie te kryteria spełnia na przykład Aliness ProbioBALANCE Lactobacillus plantarum LP01 oraz probiotyk Swanson Ultimate 16 strain.
Probiotyki powinno się stosować przez minimum kilka tygodni, ponieważ ich działanie ma charakter stopniowy i zależy od regularności przyjmowania. Skuteczność suplementacji wzmocnisz poprzez odpowiednią dietę – bogatą w błonnik, warzywa, produkty fermentowane (kiszonki, chleb na zakwasie itp.).